Açık Bankacılık ve PSD3 Nedir?

Finansal hizmetler endüstrisi, son yüz yılın en köklü mimari dönüşümünü kapalı ana bilgisayar (mainframe) sistemlerinden açık uygulama programlama arayüzlerine (API) geçişle yaşıyor. Geleneksel bankacılık modelinde müşteri verileri, hesap hareketleri ve ödeme başlatma yetkileri yalnızca ilgili mevduat bankasının kendi dijital kanalları (mobil şube ve internet bankacılığı) içerisine hapsolmuş durumdaydı. Ancak FinTech ekosisteminin yükselişi ve tüketici beklentilerinin anlık, bütünleşik finansal deneyimlere evrilmesiyle birlikte Açık Bankacılık (Open Banking) paradigması küresel finansın yeni standardı haline geldi. Avrupa Birliği'nde PSD2 (Payment Services Directive 2) ile başlayan bu regülasyon dalgası, bugün PSD3 (Payment Services Directive 3), PSR (Payment Services Regulation) ve FiDA (Financial Data Access - Açık Finans) çerçeveleriyle çok daha kapsamlı, güvenli ve kesintisiz bir veri paylaşım ekonomisine dönüşüyor. Türkiye'de ise 6493 sayılı Kanun reformları, TCMB düzenlemeleri ve BKM API Geçidi (GEÇİT) altyapısı ile açık bankacılık, hem bireysel kullanıcılar hem de kurumsal hazine yönetimi için devrim niteliğinde yetenekler sunuyor.

Bu kapsamlı rehberde; açık bankacılığın teknik ve hukuki temellerini, Hesap Bilgisi Hizmet Sağlayıcı (HHS / AISP) ile Ödeme Başlatma Hizmet Sağlayıcı (ÖBHS / PISP) rollerini, OAuth 2.0 ve FAPI güvenlik katmanlarını, PSD2'den PSD3 ve Açık Finans'a geçiş sürecini ve işletmelerin dijital ödeme sistemleri stratejisinde hesaptan hesaba (A2A) ödemeleri nasıl konumlandırabileceğini tüm mühendislik ve iş modeli boyutlarıyla inceliyoruz.

Açık Bankacılık (Open Banking) Nedir? Temel Paradigma Değişimi

Açık Bankacılık (Open Banking), banka müşterilerinin (bireylerin veya tüzel kişilerin) finansal verilerinin mülkiyetinin bankaya değil, doğrudan müşterinin kendisine ait olduğu ilkesine dayanan; müşterinin açık rızası (explicit consent) doğrultusunda bu verilerin güvenli, standartlaştırılmış API'ler aracılığıyla lisanslı üçüncü taraf finansal teknoloji kuruluşlarıyla (TPP - Third Party Providers) paylaşılmasını ve bu kanallar üzerinden doğrudan ödeme başlatılmasını sağlayan finansal altyapı modelidir.

Açık bankacılık öncesinde, bir işletmenin beş farklı bankadaki vadesiz hesap bakiyelerini ve ekstrelerini tek bir ERP veya ön muhasebe ekranında görebilmesi için her bankayla ayrı ayrı özel protokoller (MT940 dosya transferleri, SFTP bağlantıları veya kurumsal web servisleri) geliştirmesi ya da güvenlik açısından ciddi riskler barındıran "ekran kazıma" (screen scraping) yöntemlerine başvurması gerekiyordu. Ekran kazıma yönteminde kullanıcı, internet bankacılığı şifresini üçüncü taraf bir yazılıma veriyor; yazılım ise arka planda bir bot gibi bankanın web sayfasına giriş yaparak HTML tablolarını okuyordu. Bu yaklaşım hem siber güvenlik açısından büyük bir zafiyet yaratıyor hem de bankanın arayüzünde yaptığı en ufak bir tasarımsal değişiklikte entegrasyonun tamamen kopmasına yol açıyordu.

Açık bankacılık, ekran kazıma gibi güvensiz ve kırılgan yöntemleri tamamen ortadan kaldırarak yerine merkezi standartlara bağlanmış, kriptografik olarak imzalanmış, belirlenmiş süre ve yetki sınırlarıyla korunan RESTful API mimarisini getirmiştir. Artık kullanıcı şifresini hiçbir üçüncü tarafla paylaşmaz; güçlü kimlik doğrulama (SCA - Strong Customer Authentication) işlemini doğrudan kendi bankasının mobil uygulaması üzerinden gerçekleştirir ve üçüncü taraf uygulamaya yalnızca kendi belirlediği kapsamda (örneğin yalnızca son 90 günlük hesap hareketlerini okuma veya yalnızca belirli bir tutarda tek seferlik transfer başlatma) erişim belirteci (access token) üretilmesini onaylar.

Açık Bankacılık Ekosisteminin Temel Aktörleri: HHS (AISP) ve ÖBHS (PISP)

Hem Avrupa Birliği'ndeki PSD2/PSD3 direktiflerinde hem de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yürürlüğe konulan Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları mevzuatında açık bankacılık hizmetleri iki ana yetki sütunu üzerine inşa edilmiştir: Hesap Bilgisi Hizmeti ve Ödeme Emri Başlatma Hizmeti.

1. Hesap Bilgisi Hizmet Sağlayıcı (HHS / AISP - Account Information Service Provider)

Uluslararası literatürde AISP (Account Information Service Provider), Türkiye mevzuatında ise HHS (Hesap Bilgisi Hizmet Sağlayıcı) olarak tanımlanan kuruluşlar; kullanıcının onayıyla bir veya birden fazla bankadaki (Nezdinde Ödeme Hesabı Bulunan Ödeme Hizmeti Sağlayıcısı - ASPSP) ödeme hesaplarına ilişkin verileri (bakiye, IBAN, hesap hareketleri, gelen-giden EFT/FAST/havale işlemleri) salt okunur (read-only) yetkiyle çekerek konsolide eden ve katma değerli analizler sunan lisanslı yapılardır.

• Kurumsal Hazine ve Nakit Akışı Yönetimi: Şirketler 10 farklı bankadaki TL, USD ve EUR hesaplarını tek bir kontrol panelinde anlık olarak izleyebilir, tüm banka hareketlerini otomatik olarak ERP sistemlerine işleyebilir ve ödeme mutabakatı süreçlerini insan hatasız şekilde saniyeler içinde tamamlayabilir.
• Alternatif Kredi Skorlama ve Gelir Doğrulama: Geleneksel kredi kayıt bürosu (KKB) puanı yeterli olmayan veya kredi geçmişi bulunmayan KOBİ'ler ve bireyler, HHS API'leri üzerinden düzenli nakit akışlarını, maaş girişlerini ve kira/fatura ödeme disiplini verilerini kredi veren kuruluşla paylaşarak saniyeler içinde kredi onayına ulaşabilir.
• Kişisel Finans Yönetimi (PFM - Personal Finance Management): Bireysel kullanıcılar tüm banka hesaplarını ve harcamalarını tek bir süper uygulamada (Super App) birleştirerek kategori bazlı bütçe takibi, abonelik yönetimi ve otomatik tasarruf önerileri alabilir.

2. Ödeme Başlatma Hizmet Sağlayıcı (ÖBHS / PISP - Payment Initiation Service Provider)

Uluslararası alanda PISP (Payment Initiation Service Provider), Türkiye'de ise ÖBHS (Ödeme Emri Başlatma Hizmet Sağlayıcı) olarak adlandırılan lisanslı kuruluşlar; kullanıcının talebi ve açık rızası doğrultusunda, kullanıcının başka bir bankada bulunan ödeme hesabından doğrudan para transferi (ödeme emri) başlatabilme yetkisine sahiptir. ÖBHS, ödemenin gerçekleştiği anda parayı kendi hesaplarında tutmaz; bunun yerine alıcı (örneğin bir e-ticaret sitesi) ile gönderici (tüketicinin bankası) arasında güvenli bir yazılım köprüsü kurar.

• Hesaptan Hesaba (A2A - Account-to-Account) E-Ticaret Ödemeleri: Müşteri bir e-ticaret sitesinin ödeme adımında kredi kartı numarası, son kullanma tarihi ve CVV girmek yerine "Banka Hesabımla Öde (Açık Bankacılık)" seçeneğine tıklar. ÖBHS, müşteriyi kendi bankasının mobil uygulamasına yönlendirir (App-to-App redirection). Müşteri biyometrik doğrulamayla (FaceID / parmak izi) işlemi onayladığı anda tutar FAST altyapısı üzerinden doğrudan satıcının hesabına geçer.
• Kartlı Sistem Komisyonlarına (Interchange & MDR) Alternatif: Klasik sanal POS işlemlerinde kart şemaları (Visa, Mastercard, Troy), kartı basan banka (Issuer) ve üye işyeri bankası (Acquirer) arasında paylaşılan takas komisyonları (interchange fee) maliyetleri artırırken, ÖBHS tabanlı A2A ödemelerde kart şemaları devreden çıkar ve üye işyeri tahsilat maliyetleri dramatik biçimde düşer.
• Kredi Kartı Limitine Takılmayan Büyük Tutarlı Tahsilatlar: Otomotiv, beyaz eşya, mobilya, turizm ve B2B toptan ticaret gibi sepet tutarlarının yüksek olduğu sektörlerde tüketicilerin kredi kartı limitleri çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. ÖBHS sayesinde müşteri doğrudan vadesiz mevduat hesabındaki bakiyeyi veya kredili mevduat hesabını (KMH) kullanarak anında ödeme yapabilir.

Açık Bankacılığın Teknik Mimarisi ve Güvenlik Katmanları

Finansal verilerin üçüncü taraflara açılması, siber güvenlik mimarisinde sıfır güven (Zero Trust) ilkelerinin en üst düzeyde uygulanmasını zorunlu kılar. Açık bankacılık API'leri sıradan web servisleri değildir; finansal düzeyde güvenlik standartlarıyla (Financial-grade API - FAPI) korunurlar. Dijital ödemelerde güvenlik standartlarının zirvesini temsil eden bu mimari dört ana teknik bileşenden oluşur:

1. Karşılıklı TLS (mTLS - Mutual Transport Layer Security) ve QWAC Sertifikaları: Standart HTTPS bağlantılarında yalnızca istemci sunucunun kimliğini doğrular. Açık bankacılıkta ise çift yönlü doğrulama (mTLS) zorunludur. Hem banka (ASPSP) hem de FinTech kuruluşu (HHS/ÖBHS), düzenleyici otorite tarafından yetkilendirilmiş nitelikli elektronik sertifikalarla (Avrupa'da eIDAS QWAC/QSealC, Türkiye'de BKM Geçit sertifika otoritesi) birbirinin kimliğini kriptografik olarak doğrular. Lisansı iptal edilen veya askıya alınan bir TPP'nin sertifikası anında geçersiz kılınır ve hiçbir banka API'sine bağlanamaz.
2. OAuth 2.0, OpenID Connect (OIDC) ve FAPI 1.0 / 2.0 Profili: Yetkilendirme akışları OpenID Foundation tarafından geliştirilen FAPI (Financial-grade API) spesifikasyonlarına dayanır. İstek parametreleri düz metin olarak değil, JWS (JSON Web Signature) ile imzalanmış JWT (JSON Web Token) nesneleri (PAR - Pushed Authorization Requests) olarak iletilir. Bu sayede tarayıcı veya mobil yönlendirme esnasında ödeme tutarının ya da alıcı IBAN bilgisinin araya giren bir saldırgan (Man-in-the-Middle) tarafından değiştirilmesi matematiksel olarak imkansız hale gelir.
3. Güçlü Kimlik Doğrulama (SCA - Strong Customer Authentication): Her açık rıza (consent) verme işleminde ve her ödeme başlatma adımında kullanıcı; bildiği bir unsur (şifre/PIN), sahip olduğu bir unsur (kriptografik anahtar barındıran akıllı telefon) ve biyometrik varlığı olan bir unsurdan (parmak izi, yüz tanıma) en az ikisini kullanarak doğrulama yapmak zorundadır.
4. TCMB ve BKM API Geçidi (GEÇİT) Altyapısı: Avrupa Birliği'nde PSD2 ilk devreye girdiğinde her ülkenin ve hatta her bankanın farklı API standartları (UK Open Banking, Berlin Group NextGenPSD2, STET) kullanması ciddi bir entegrasyon karmaşası yaratmıştı. Türkiye ise bu deneyimden ders çıkararak merkezi bir mimari benimsemiştir. TCMB liderliğinde Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından işletilen BKM API Geçidi (GEÇİT), tüm bankaları (HHS/ÖBHS nezdinde hesap bulunduran kuruluşları) ve tüm lisanslı FinTech'leri tek bir ulusal API standardında ve tek bir merkezi yönlendirme katmanında buluşturmaktadır. Böylece bir HHS veya ÖBHS, tek bir BKM Geçit entegrasyonu ile Türkiye'deki tüm bankalarla standart mesaj formatlarıyla konuşabilmektedir.

PSD2'den PSD3, PSR ve Açık Finans'a (FiDA) Geçiş Süreci

Avrupa Komisyonu, 2018 yılında yürürlüğe giren PSD2 direktifinin beş yıllık uygulama sonuçlarını kapsamlı biçimde analiz ettikten sonra, açık bankacılık ekosistemindeki yapısal darboğazları çözmek ve dolandırıcılıkla mücadeleyi güçlendirmek amacıyla PSD3 (Üçüncü Ödeme Hizmetleri Direktifi), PSR (Ödeme Hizmetleri Tüzüğü - Payment Services Regulation) ve FiDA (Financial Data Access - Finansal Veri Erişimi Çerçevesi) paketini hazırlamıştır.

PSD2 Uygulamasında Karşılaşılan Sorunlar Nelerdi?

PSD2 devrimsel bir adım olmasına rağmen uygulamada üç temel sürtünme noktası ortaya çıktı:

• Üye Ülkeler Arası Yorum Farklılıkları: PSD2 bir "Direktif" (Directive) olduğu için her AB üyesi ülke bu kuralları kendi ulusal hukukuna aktarırken farklı teknik ve idari yorumlar getirdi; bu da sınır ötesi faaliyet gösteren FinTech'ler için uyum maliyetlerini artırdı.
• Bankaların API Performansı ve Kullanıcı Yolculuğu Engelleri: Bazı geleneksel bankalar, müşteri verilerini ve ödeme trafiğini FinTech'lere kaptırmamak için açık bankacılık API'lerini yavaş çalıştırdı veya kullanıcı onay ekranlarına gereksiz adımlar ekleyerek ("friction") dönüşüm oranlarını düşürdü.
• Yetkili İtme Ödeme (APP - Authorized Push Payment) Dolandırıcılığı: SCA mekanizması yetkisiz (çalınmış kart/şifre ile yapılan) işlemleri büyük ölçüde engelledi; ancak sosyal mühendislik yoluyla tüketicinin kandırılarak kendi eliyle onay verdiği "yetkili" transfer dolandırıcılıklarında artış yaşandı.

PSD3 ve PSR Neleri Değiştiriyor?

Yeni düzenleyici mimaride kuralların lisanslama ve denetim kısmı PSD3 Direktifi altında toplanırken, doğrudan ödeme hizmeti sağlayıcılarının operasyonel kuralları ve API standartları PSR (Tüzük/Regülasyon) haline getirilmiştir. Bir AB Tüzüğü (Regulation), üye ülkelerin iç hukuka aktarma sürecine gerek kalmaksızın tüm ülkelerde aynı metinle ve doğrudan yürürlüğe girer. Başlıca yenilikler şunlardır:

1. Özel Açık Bankacılık API'leri İçin Katı Performans ve Çalışma Süresi (Uptime) Zorunluluğu: Bankaların sunduğu açık bankacılık API'lerinin yanıt süresi (latency) ve kesintisiz çalışma oranı (availability), bankanın kendi mobil şubesinin performansından daha düşük olamaz. Ayrıca bankaların artık "yedek arayüz" (fallback / screen scraping) bulundurma zorunluluğu kaldırılarak, bunun yerine ana API'lerin %99,9+ erişilebilirlikle çalışması şart koşulmaktadır.
2. Merkezi İzin Yönetim Panelleri (Consent Management Dashboards): Bankalar, müşterilerine kendi mobil uygulamaları içinde net bir "Açık Bankacılık İzin Yönetim Paneli" sunmak zorundadır. Kullanıcı bu ekrandan hangi FinTech'lere (HHS/ÖBHS) ne zaman, hangi kapsamda veri erişim izni verdiğini tek bakışta görebilmeli ve dilediği izni tek tıklamayla anında iptal edebilmelidir.
3. IBAN ve İsim Eşleştirme Zorunluluğu (Verification of Payee): Sosyal mühendislik ve IBAN dolandırıcılığını önlemek amacıyla, tüm para transferlerinde ve ÖBHS işlemlerinde para gönderilmeden hemen önce alıcının IBAN numarası ile girilen ad-soyad/unvan bilgisinin bankalar arasında anlık olarak doğrulanması (Confirmation of Payee) zorunlu hale getirilmektedir.
4. Banka ve Elektronik Para Kuruluşu (ELMİ) Rejimlerinin Birleştirilmesi: PSD3 ile birlikte Elektronik Para Kuruluşları (EMI) ve Ödeme Kuruluşları (PI) arasındaki yapay ayrım ortadan kaldırılarak tek bir "Ödeme Kuruluşu" lisans çatısı altında birleştirilmekte ve bu kuruluşların merkez bankası ödeme sistemlerine (TARGET2, SEPA, Türkiye'de FAST) doğrudan katılım hakkı genişletilmektedir.

Açık Bankacılıktan Açık Finans'a (Open Finance - FiDA) Evrim

PSD2 ve PSD3 yalnızca "ödeme hesaplarını" (vadesiz mevduat hesapları ve kredi kartı ödeme hesapları) kapsar. Oysa bir bireyin veya işletmenin finansal varlığı yalnızca vadesiz hesabından ibaret değildir. Açık Finans (Open Finance) ve AB'nin FiDA (Financial Data Access) çerçevesi, veri paylaşım zorunluluğunu tüm finansal ürün yelpazesine genişletir:

• Yatırım ve menkul kıymet portföy hesapları (hisse senedi, yatırım fonları, kripto varlık saklama hesapları),
• Bireysel ve ticari krediler, ipotek (mortgage) sözleşmeleri ve ödeme planları,
• Vadeli mevduat ve tasarruf hesapları,
• Bireysel emeklilik (BES) ve hayat dışı sigorta poliçeleri (kasko, sağlık, işyeri sigortaları).

Açık Finans sayesinde bir KOBİ, kullandığı e-ticaret finansal teknolojileri platformu üzerinden yalnızca vadesiz hesap bakiyesini görmekle kalmayacak; farklı bankalardaki rotatif kredilerinin güncel faiz oranlarını karşılaştırıp tek tıkla yapılandırabilecek, ticari alacak sigortasını otomatik fiyatlandırabilecek ve atıl nakdini gecelik para piyasası fonlarında otomatik olarak değerlendirebilecektir.

Geleneksel Bankacılık, PSD2 (Açık Bankacılık) ve PSD3 / Açık Finans Karşılaştırması

Finansal veri ve ödeme mimarisinin son on yıldaki evrimini aşağıdaki karşılaştırma tablosunda net biçimde görebilirsiniz:

Kriter / Özellik	Geleneksel Kapalı Bankacılık	PSD2 & 1. Nesil Açık Bankacılık	PSD3 / PSR & Açık Finans (FiDA)
Kapsanan Hesap Türleri	Yalnızca ilgili bankanın kendi ürünleri (Kapalı ekosistem)	Vadesiz ödeme hesapları ve temel kredi kartı bilgileri	Tüm finansal ürünler: Mevduat, kredi, yatırım, BES, sigorta, portföy
Veri Entegrasyon Yöntemi	MT940, SFTP, özel banka web servisleri veya güvensiz ekran kazıma	Standart REST API'ler (Ancak bankalar arası performans farkları mevcut)	Yüksek performanslı, SLA zorunluluğu olan FAPI 2.0 standart API'leri
İzin (Rıza) Yönetimi	Sözleşmesel ve manuel banka talimatları	90/180 günde bir yenilenen dijital açık rıza akışları	Merkezi İzin Yönetim Paneli (Consent Dashboard) ve esnek delegasyon
Dolandırıcılık Koruması	Temel SMS OTP ve kart şifresi doğrulaması	Güçlü Kimlik Doğrulama (SCA - 2FA/Biyometrik)	SCA + Zorunlu IBAN/İsim Eşleştirme + Bankalar arası anlık fraud veri paylaşımı
FinTech'lerin Ödeme Sistemine Erişimi	Yalnızca ticari bankalar üzerinden dolaylı erişim	Temsilci banka aracılığıyla sınırlı erişim	Merkez bankası anlık ödeme sistemlerine (FAST / SEPA Instant) doğrudan katılım
İşletmeler İçin Mutabakat Hızı	Gün sonu veya T+1 gün manuel/yarı-otomatik ekstre kontrolü	Saatlik veya anlık API sorgusu ile çoklu banka birleştirme	Webhooks ve olay güdümlü (event-driven) gerçek zamanlı otonom hazine

İşletmeler ve E-Ticaret İçin Açık Bankacılığın Somut İş Avantajları

Açık bankacılık yalnızca bankalar ve FinTech girişimleri arasındaki teknik bir regülasyon konusu değildir; reel sektör, perakende ve e-ticaret işletmeleri için doğrudan karlılığı ve operasyonel verimliliği artıran stratejik bir kaldıraçtır. Özellikle dijital tahsilat sistemleri kullanan şirketler için öne çıkan avantajlar şunlardır:

• Sıfır Ters İbraz (Chargeback) Riski ve Anlık Nakit Girişi: Kartlı ödemelerde sahte kart kullanımı veya "ürün bana ulaşmadı" iddiasıyla yapılan ters ibrazlar (chargeback) e-ticaret satıcıları için büyük bir mali kayıp kalemidir. ÖBHS üzerinden yapılan açık bankacılık ödemelerinde ise müşteri kendi bankasında biyometrik SCA doğrulamasıyla doğrudan hesaptan hesaba (A2A) transfer başlattığı için kart kaynaklı chargeback riski sıfırlanır ve tutar bloke süresine takılmadan anında satıcı hesabına geçer.
• B2B Tahsilatlarda Otomatik Fatura Kapama: Bayi ağına sahip üreticiler ve distribütörler, bayilerinden tahsilat yaparken ÖBHS ödeme linkleri oluşturabilir. Bayi linke tıkladığında fatura tutarı ve benzersiz sipariş referans kodu ödeme açıklamasına otomatik olarak kilitlenir; böylece muhasebe departmanının "bu havale hangi faturaya ait?" diye araştırma yapmasına gerek kalmadan ERP'de fatura anında kapanır.
• Çoklu Banka Tek Ekran Hazine Yönetimi: CFO ve finans ekipleri, sabah mesaiye başladıklarında 8 ayrı bankanın kurumsal internet şubesine tek tek girip SMS şifreleriyle uğraşmak yerine, HHS entegrasyonuna sahip tek bir finansal yönetim ekranından şirketin tüm likidite pozisyonunu, döviz dağılımını ve günlük ödeme yükümlülüklerini gerçek zamanlı yönetebilir.

Stratejik Not: Türkiye'de TCMB ve BKM Geçit altyapısının olgunlaşmasıyla birlikte, açık bankacılık artık erken benimseyenlerin (early adopters) denediği bir yenilik olmaktan çıkmış, kurumsal finans ve e-ticaret ödeme orkestrasyonunun standart omurgası haline gelmiştir. FinTech kategorimizdeki diğer rehberlerimizde bu altyapıların sektörel uygulamalarını detaylıca inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Açık bankacılık (Open Banking) kullanmak güvenli midir, banka şifrem paylaşılır mı?

Evet, açık bankacılık en üst düzey finansal güvenlik standartlarıyla (FAPI, mTLS ve 256-bit şifreleme) korunur. Açık bankacılık akışlarında internet veya mobil bankacılık şifrenizi kesinlikle hiçbir üçüncü taraf uygulamayla paylaşmazsınız. İzin verirken veya ödeme başlatırken doğrudan kendi bankanızın resmi mobil uygulamasına yönlendirilirsiniz ve kimlik doğrulamasını (yüz tanıma, parmak izi veya mobil onay) yalnızca kendi bankanızda yaparsınız.

2. HHS (Hesap Bilgisi Hizmet Sağlayıcı) hesabımdan izinsiz para çekebilir mi?

Hayır, kesinlikle çekemez. HHS (AISP) lisansına sahip kuruluşların API yetkisi teknik olarak "salt okunur" (read-only) düzeyindedir. Yalnızca sizin onay verdiğiniz hesapların bakiye ve işlem geçmişi verilerini görüntüleyebilirler; bu API uç noktalarının para transferi başlatma veya hesap ayarlarını değiştirme yeteneği mimari olarak mevcut değildir.

3. Verdiğim açık bankacılık veri paylaşım iznini (rızasını) istediğim zaman iptal edebilir miyim?

Evet. Hem Türkiye'deki TCMB/BKM Geçit düzenlemeleri hem de Avrupa Birliği'ndeki PSD2/PSD3 kuralları uyarınca, verdiğiniz açık rızayı dilediğiniz an kendi bankanızın mobil uygulamasındaki "Açık Bankacılık İzinlerim" menüsünden veya hizmeti aldığınız FinTech uygulaması üzerinden tek tuşla ve anında iptal edebilirsiniz. İzin iptal edildiği saniye ilgili kuruluşun erişim belirteci (access token) geçersiz kılınır.

4. PSD2 ile PSD3 arasındaki en temel fark nedir?

PSD2 açık bankacılığın yasal temelini atmış ve güçlü kimlik doğrulamayı (SCA) zorunlu kılmıştır. PSD3 ve beraberindeki PSR (Ödeme Hizmetleri Tüzüğü) ise bankaların API performans standartlarını sıkılaştırmakta, IBAN ile alıcı adının anlık eşleştirilmesini (Verification of Payee) zorunlu hale getirerek sosyal mühendislik dolandırıcılıklarını engellemekte, Elektronik Para ve Ödeme Kuruluşu lisanslarını tek çatıda birleştirmekte ve FiDA ile kapsamı yatırım, kredi ve sigorta verilerini içeren "Açık Finans" boyutuna taşımaktadır.

5. E-ticaret işletmeleri ÖBHS (Ödeme Başlatma) sistemini sanal POS yerine mi kullanmalı?

ÖBHS tabanlı hesaptan hesaba (A2A) ödemeler, klasik sanal POS altyapısının doğrudan rakibi olmaktan ziyade onu tamamlayan güçlü bir alternatiftir. Taksitli kredi kartı alışverişi yapmak isteyen müşteriler için sanal POS kritik önemini korurken; tek çekim ödemelerde, kredi kartı limiti yetmeyen yüksek tutarlı sepetlerde ve düşük komisyonla anında nakit tahsilat yapmak isteyen işletmelerde ÖBHS ödeme sayfasında ikinci bir ana seçenek olarak konumlandırılmalıdır.